මැදපෙරදිග ආතතීන් මධ්‍යයේ ඉරාන හමුදා ස්ථානවලට ඇමරිකාවෙන් නව ප්‍රහාර

මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින උණුසුම් තත්ත්වය තවදුරටත් වර්ධනය කරමින්, එක්සත් ජනපදය මෑතකදී ඉරාන හමුදා ස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් තවත් හමුදා ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත. 2026 පෙබරවාරි අග භාගයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය, ඉරාන හමුදා සහ රජයේ පහසුකම් වලට එරෙහිව පුළුල් ගුවන් ප්‍රහාර දියත් කර, ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ඝාතනය කිරීමත් සමඟ ආරම්භ වූ ගැටුම්කාරී තත්ත්වයේ අඛණ්ඩ පැවැත්මක් ලෙස මෙම ප්‍රහාර සැලකේ. සාම සාකච්ඡා අඩපණ වී තිබියදීත්, එක්සත් ජනපදය එම සාකච්ඡා පිළිබඳව අතෘප්තිය පළ කර ඇති අතර, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උත්සාහයන් අසාර්ථක වුවහොත් තවදුරටත් හමුදාමය මැදිහත්වීමක් සිදු කිරීමට සිදුවනු ඇති බවට ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ඉඟි කර තිබේ.

ඒ අතරම, ඊශ්‍රායල-ලෙබනන ගැටුම උත්සන්න වීමෙන් කලාපය දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇත. 2026 මාර්තු මස මුල සිට ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනන සටන්කාමී හෙස්බුල්ලා කණ්ඩායම අතර නව යුද්ධයක් ආරම්භ වී ඇති අතර, ඊශ්‍රායල හමුදා දකුණු ලෙබනනයේ මෙහෙයුම් පුළුල් කර ඇති අතර, 2026 මැයි 27 වන දින වන විට සිවිල් වැසියන්ට ඉවත්ව යන ලෙසට අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. අප්‍රේල් මාසයේදී සටන් විරාමයක් ක්‍රියාත්මක වුවද, ඊශ්‍රායලයේ මාරාන්තික ගුවන් ප්‍රහාර මගින් මැයි 27 වන දින දකුණු ලෙබනනයේ අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 31 දෙනෙකුගේ ජීවිත අහිමි වීමත් සමඟ මෙම සටන් තීව්‍ර වී ඇත.

කලාපීය අස්ථාවරත්වය උත්සන්න වීම ගෝලීය බලශක්ති වෙලඳපොලවල් වලට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇති අතර, ඛනිජ තෙල් මිලෙහි සැලකිය යුතු ඉහළ යාමක් සිදුවී ඇත. විශේෂයෙන් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ සිදුවන බාධා කිරීම් හේතුවෙන් තෙල් සැපයුම බිඳවැටීමක් ඇති වී තිබේ. 2026 වසරේදී බලශක්ති මිල 24% කින් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර, වසරේ සිව්වන කාර්තුව වන විට බැරලයක් ඩොලර් 180 දක්වා ඉහළ යාමේ හැකියාවක් ද පවතින අතර, එය ලොව පුරා ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයන් තවදුරටත් උග්‍ර කරයි.